Κυριακή 1 Νοεμβρίου 2026

Του Νοέμβρη ημερολόγιο, κάπως διαφορετικό

 


 

Βροχερός μας ήρθε ο Νοέμβρης, όπως του πρέπει δηλαδή, κανονικός, φθινοπωρινός, χωρίς το αρρωστιάρικο καλοκαιράκι του Άη Δημήτρη και τον καλόκαιρο του ζηλιάρη Σεπτέμβρη που νομίζει πως είναι Αύγουστος.

Νοέμβρης, ο ένατος μήνας (novem) του ρωμαϊκού χρονολόγιου καθώς για τους Ρωμαίους η χρονιά ξεκινούσε με τον θεό του πολέμου, το Μάρτη (Martius<Mars: Άρης), όταν έφτιαχνε ο καιρός και ξεκινούσαν τις εκστρατείες τους. Ένατος μόνο στο όνομα πλέον, αφού αργότερα οι Ρωμαίοι άλλαξαν τη σειρά κι έτσι την κληρονομήσαμε κι εμείς ως Ρωμιοί κι όλοι οι υπόλοιποι.

Νοέμβρης, λοιπόν, με πρώτη-πρώτη τη γιορτή των αγίων Αναργύρων που τους κάναμε Αργύρηδες και Αργυρίες, γιατί το «ανάργυρος» εδώ και χρόνια δεν είναι της μόδας ως φιλοσοφία και ως αντίληψη, ποιος είναι «ανάργυρος», τουτέστιν αφιλοχρήματος, στις μέρες μας;

Δευτέρα 26 Οκτωβρίου 2026

«Ρεστοράν Πουλέα»: Το τέλος μιας εποχής

   

   Το «Καφεζυθεστιατόριον ο Ζέφυρος» των Αφών Πουλέα ιδρύθηκε το 1950 στην Παλιόχωρα Αβίας από τον Ηλία Κων. Πουλέα (1897-1979). Την δεκ. ’70 εξελίχθηκε σε καφέ-ρεστοράν από τα παιδιά του, τον Γιώργη (†) και τον Τάκη Πουλέα και τις συζύγους τους, την Κατίνα Τσαούση (†2026) και την Ευτυχία Πατριαρχέα αντίστοιχα.

1950. Ο Ηλίας Πουλέας (όρθιος) κι ο Γιώργης Πουλέας (φωτ. αρχείο Τάκη Πουλέα)

Σάββατο 26 Σεπτεμβρίου 2026

Η «Άγονος γραμμή» του Άρη Αλεξάνδρου



Ο Άρης Αλεξάνδρου (1922-1978) ψευδώνυμο του Αριστοτέλη Βασιλειάδη, γεννημένος στο Πέτρογκραντ από Πόντιο πατέρα και Ρωσίδα μητέρα, υπήρξε από τους πιο σημαντικούς μεταπολεμικούς λογοτέχνες: ποιητής, πεζογράφος, και μεταφραστής. Κορυφαίο έργο του το μυθιστόρημα «Το Κιβώτιο» (1974).

Το 1947-48, εξόριστος στον Μούδρο, ξεκίνησε το θεατρικό «Αντιγόνη», το οποίο ολοκλήρωσε το 1951 στον Άη Στράτη. Στον Μούδρο συνέθεσε επίσης τρία ποιήματα: «Παράθυρο», «Ολόκληρη νύχτα», «Ανεπίδοτα γράμματα», τα οποία συμπεριέλαβε στην ποιητική συλλογή «Άγονος γραμμή» (έκδ. 1952).

 

Δευτέρα 7 Σεπτεμβρίου 2026

"Άννα, το όνομά της". Ένα βιβλίο που γεννήθηκε από τις στάχτες μιας πυρκαγιάς στη Λήμνο

 


Κώστια Κοντολέων, "Άννα, το όνομά της" 
Ένα βιβλίο που γεννήθηκε από τις στάχτες 
της πυρκαγιάς του 1939 στη Λήμνο


Το 1932 ο Δημήτριος Κοντολέων, που είχε διοριστεί Ταμίας Λήμνου, αποφασίζει να συνδέσει τη ζωή του με το νησί. Νυμφεύεται τη νεαρή Λήμνια Φρόσω Α. Κρασσά και το επόμενο έτος γεννιέται η κορούλα του, η Άννα. Ως ενεργό μέλος της τοπικής κοινωνίας δραστηριοποιείται στα κοινά: το Φεβρουάριο 1932 εκλέγεται γενικός γραμματέας του Παλλημνιακού Αθλητικού Ομίλου, τον Ιούνιο 1936 εκπροσωπεί τους οικονομικούς υπαλλήλους στο πενταμελές πανυπαλληλικό προεδρείο Λήμνου, στην κινητοποίηση για την απειλούμενη διάλυση των δημοσιοϋπαλληλικών σωματείων από την κυβέρνηση του Ιωάννη Μεταξά. Αλλά η μοίρα έχει αποφασίσει αλλιώς.

Δευτέρα 3 Αυγούστου 2026

Ένας Αύγουστος, κάποτε

 



  -Νίκη;

-Παντελή;

Ο ήλιος είχε γείρει προς τη δύση. Χρυσές και πορφυρές ηλιαχτίδες παιχνίδιζαν πάνω στον απαλό κυματισμό του νερού, γοητεύοντας τους εποχικούς παραθεριστές της μικρής κωμόπολης που είχαν σπεύσει να θαυμάσουν τον μεγαλοπρεπή αποχαιρετισμό του επουράνιου βασιλιά. Ο Παντελής, μόνιμος θερινός θαμώνας του μαγευτικού κολπίσκου της περιοχής, όπως κάθε σούρουπο αγνάντευε με μισόκλειστα μάτια το λιόγερμα θαμπωμένος από τον φωτεινό χείμαρρο που έστελνε απλόχερα το μεγάλο άστρο, λίγο πριν κρυφτεί πίσω από το αντικρινό βουναλάκι στην απέναντι πλευρά του κόλπου.

Ξάφνου μια φιγούρα διέσχισε τον χείμαρρο κι έριξε τη σκιά της στο πρόσωπό του, μια φιγούρα που βάδιζε προς το παγκάκι που καθόταν. Για μια στιγμή έκρυψε τις ηλιαχτίδες, αμέσως μετά τις άφησε να τον τυφλώσουν, κι ύστερα πάλι το ίδιο. Λες κι έπαιζε μαζί του η γυναικεία φιγούρα. Γυναίκα ήταν και μάλιστα η φιγούρα κάτι του θύμιζε, κάτι γνώριμο αλλά μακρινό που ξυπνούσε μέσα του συναισθήματα χαμένα στο χρόνο. Προσπάθησε να το ξεκαθαρίσει βάζοντας το χέρι του αντήλιο. Η φυσιογνωμία γνωστή αλλά από πού, από πότε; Το μαλλί με τις κοριτσίστικες αφέλειες το θυμόταν πιο μακρύ, να κυματίζει ανέμελο. Το χαμόγελο, αυτό το χαμόγελο το ήξερε καλά. Η γυναίκα έβγαλε τα σκούρα γυαλιά… αυτό το βλέμμα, αυτό το βλέμμα! Σηκώθηκε…

Τετάρτη 10 Ιουνίου 2026

Καλύτερα μπαλίτσα στην αμμουδιά, παρά Μουντιάλ στην οθόνη

 

Trionda, η επίσημη μπάλα του FIFA '26

Mουντιάλ από σήμερα, αμφιλεγόμενο και πάλι, όπως το προηγούμενο στο Κατάρ, με τους αναλώσιμους εργάτες-δούλους.

Φαραωνικό, με 48 χώρες, γιατί όχι και οι 211 χώρες μέλη της ΦΙΦΑ, άραγε; Δυο γύρους νοκ-άουτ παραπάνω θα είχε και θα γλιτώνανε όλοι (παίκτες, ομάδες, φίλαθλοι) την ταλαιπωρία των προκριματικών. Η παγκόσμια ομοσπονδία ολοένα και πιο πολύ λειτουργεί ως πολυεθνική εταιρία, παρά ως ποδοσφαιρική αρχή. Πέρσι με το ανεκδιήγητο Παγκόσμιο Κύπελλο Συλλόγων (το οποίο απένειμε ο Τραμπ που μετά πανηγύρισε ξεδιάντροπα μαζί με τους νικητές, και η ΦΙΦΑ τον βράβευσε κι από πάνω!), τώρα με τούτο το πράγμα, κάνει τα πάντα για να μισήσουμε το ποδόσφαιρο.

Στα στοιχήματα για το ποιες χώρες θα φθάσουν ψηλά, πρέπει να μπει και το πόσοι παίκτες θα κλατάρουν, όταν θα παίζουν στις 10 ή 12 το πρωί ή στις 2 το καταμεσήμερο ταξιδεύοντας συνεχώς από το χωρίς οξυγόνο υψόμετρο του Μέξικο Σίτι, στην αποπνικτική υγρασία του Μαϊάμι, στην καυτή έρημο στο Ντάλας του Τέξας και στο μακρινό Βανκούβερ. Ο Χιούι, ο Λιούι κι ο Ντιούι, ή όπως αλλιώς λέγονται οι τρεις σωματοφύλακες, τα ζωάκια μασκώτ της διοργάνωσης, να βάλουν το χέρι τους να μην υπάρξουν σοβαρά προβλήματα υγείας.

Δευτέρα 1 Ιουνίου 2026

ΒΙΒΛΙΟΚΡΙΣΙΑ: Θ. Μπελίτσου «Σύμμεικτα ΙΙΙ και IV»

 

 


Σύμμεικτα ΙΙΙ: Λημνιά και πέριξ, τεύχος Α

Σύμμεικτα IV: Λημνιά και πέριξ, τεύχος B

 

ΚΕΙΜΕΝΟ: Σταύρος Τραγάρας

Ο Θοδωρής Μπελίτσος δημοσίευσε στις αρχές του 2026 το νέο διαδικτυακό πνευματικό του πόνημα, «Σύμμεικτα», σε δύο βιβλία, που τα ονομάζει Τεύχος Α και Τεύχος Β. Είναι δημοσιευμένα άρθρα, μελέτες, μονογραφίες, ομιλίες του ίδιου, διασκορπισμένα σε διάφορα έντυπα, μερικά δυσεύρετα, που σχετίζονται κυρίως με τη Λήμνο. Κάποια τα έχει «ξαναδουλέψει». Υπάρχουν και αρκετά που ήταν αδημοσίευτα ως τώρα. Πολλά είναι πολυσέλιδα πονήματα, σαν μικρά βιβλία. Έχουμε δηλαδή πλήθος μικρών βιβλίων μέσα στα δύο τεύχη - βιβλία.

Για την τεράστια αξία του έργου του Μπελίτσου δεν χρειάζεται να πούμε κάτι, είναι γνωστή. Ούτε μπορούμε να μιλήσουμε διεξοδικά για όλα όσα περιλαμβάνονται σ’ αυτά τα δύο τεύχη, θα θέλαμε πολλές σελίδες. Μόνο λίγα ψήγματα, και στα σημεία που μου έκαναν τη μεγαλύτερη εντύπωση, ή που μου άρεσαν περισσότερο.

Η απόφαση ενός συγγραφέα και δη πολυγραφότατου να συγκεντρώνει τις σκόρπιες δημοσιεύσεις του είναι σωστή και βοηθά τη συνολική αξιολόγησή του, ιδίως για τον αυριανό μελετητή. Πολλά από τα περιλαμβανόμενα έργα του συγγραφέα, τα έβλεπα για πρώτη φορά, ή τα διάβαζα για πρώτη φορά. Αυταπόδεικτη λοιπόν η αξία αυτής της συγκέντρωσης. Ο αναγνώστης πρέπει να έρχεται συνεχώς σε επαφή με το έργο του συγγραφέα, και αν δεν πηγαίνει ο Μωάμεθ στο βουνό, ας πηγαίνει το βουνό στο Μωάμεθ.