Ξημέρωναν Χριστούγεννα

Είχε ξεχάσει το φως της σκάλας αναμμένο. Μόλις έσβησε το πορτατίφ το κατάλαβε, καθώς φάνηκε η ανταύγεια στη χαραμάδα της πόρτας. Το φως περνούσε κάτω από τη χαραμάδα κι έφτιαχνε ένα τριγωνικό σχήμα, σαν δέντρο ένα πράγμα, χριστουγεννιάτικο, στολισμένο με χρωματιστές γραμμούλες από τις ανταύγειες που άφηνε το χαλάκι της πόρτας. Ένα ψεύτικο χριστουγεννιάτικο δέντρο στο πάτωμα. Προς στιγμή μια ελπίδα σπίθισε μέσα του. Πως κάποια από τις δυο ντάμες τον είχε θυμηθεί και είχε έρθει. Πως είχε μπει από την αυλόπορτα και είχε ανάψει το φως της σκάλας. Αφουγκράστηκε κρατώντας την ανάσα του. Η απόλυτη ησυχία έσβησε τη στιγμιαία ελπίδα του. Έπειτα θυμήθηκε πως ο ίδιος είχε ξεχάσει τη λάμπα αναμμένη, το σούρουπο, όταν γύρισε από το καφενείο.

Ο Σταμάτης τον είχε κερδίσει στο τάβλι και ήταν κακόκεφος. Πώς να κερδίσει; Ήταν ζάρι αυτό απόψε; Ασσόδυο, τριόδυο κι ο άλλος εξάρες, τριάρες. Πώς να κερδίσει;

Ασσόδυο, και οι μέρες του. Ένα χάπι το πρωί για το ζάχαρο και δυο το μεσημέρι για την καρδιά.

Ασσόδυο, και η ζωή του. Μια γυναίκα, δυο κόρες. Ένας άσσος σπαθί και δυο ντάμες: ντάμα κούπα και ντάμα μπαστούνι.

"Α-βία"

Κάνε λίγο ακόμα υπομονή πατρίδα του αίματος.

Οι ξεφλουδισμένες πλάτες ετοιμάζουν ήδη τα σακίδια της αναχώρησης.

Οι βιαστές των υδάτων φόρτωσαν τις εξωλέμβιες στα τρέιλερ.

Οι διασκεδαστές αναζητούν κοινό στα άλση και τις πλατείες.

Ας πάνε στο καλό!

Πλησιάζει η ώρα της αποθεραπείας σου από τη θερινή τουριστίτιδα.

Για να μυρίσει πάλι η ελιά και η κάπαρη.

Για να ακουστεί το μουρμούρισμα του κύματος στο ακροθαλάσσι.

Για να ξεμυτίσουν οι συντηρητές της ψυχής σου από τα κατώγια.

Τότε θα έχεις όλο το χρόνο να επαληθεύσεις το όνομά σου:

"Α-βία": χωρίς βία, χαλαρά.

Θοδωρής, 20 Αυγούστου 2015.

Η φωτογραφία είναι της Γιούλας Κουκούτση.

Το συναπάντημα των θεών

Απέναντι από τη Λήμνο.

Συμβαίνει αιώνες τώρα.

Κάθε σούρουπο ανταμώνουν ο [...........]

με το δημιουργό της ζωής και του πλανήτη.

Για το κενό έχεις δυο επιλογές: ΗΛΙΟΣ ή ΑΘΩΣ.

Διάλεξε όποια λέξη θες, αλλά να ξέρεις

"μετά την απομάκρυνσιν εκ του ταμείου

ουδέν λάθος αναγνωρίζεται". 

Θοδωρής, 19 Αυγούστου 2015.

Η φωτογραφία είναι του Παναγιώτη Τρεμούλη.

Αυγουστιάτικη ρέμβη

Στις 12.01 άναψε τσιγάρο και κάθισε στην καρέκλα. Μόνη με τον φραπέ. Σκέτος με γάλα. Δυο πικρές ρουφηξιές στη γλώσσα και στο λαιμό, καφές και νικοτίνη. Λίγα μέτρα μπροστά της, οι ομπρέλες γεμάτες τουρίστες. Λαδωμένα κορμιά λιάζονταν, διαβάζοντας δήθεν. Ξελιγωμένα αρσενικά περπατούσαν ανέμελα στην αμμουδιά. Σκούρα γυαλιά έκρυβαν τις κλεφτές ματιές στα λυμένα κορδονάκια.

Η κυρά-Αντώνα, η γιαγιά που πουλούσε κουλούρια με κασέρι, φάνηκε στη γωνία. Στην ώρα της, όπως κάθε μεσημέρι. Παλιά γειτόνισσα τους. Θυμήθηκε τη μάνα της. Τέτοιες μέρες πάντα έπλαθε κουλουράκια. Πριν της Παναγιάς δεν την άφηνε να τα δοκιμάσει. Έχουν βούτυρο, της έλεγε. Πρώτα θα κοινωνήσεις και μετά φάε όσα θες. Οι κανόνες αυστηροί.

Η αλήθεια του Niyâzî-i Mısrî

I am cognizant of the secrets

Of the knowledge Adam has;

It is me who opens the treasure of reality,

It is me who is the life of the Universe.

(Niyâzî-i Mısrî, αγγλική μετάφραση)

Δυόμισι αιώνες πρωτύτερα είχε ζήσει στο Νησί ένας καλοκάγαθος σοφός ποιητής, ο Niyâzî-i Mısrî. Είχε έρθει από τα βάθη της Ανατολής και κουβαλούσε τη σοφία των αρχαίων λαών της Μικρασίας, τα ίχνη της οποίας χάνονται στη λήθη του χρόνου. Σοφία που διαπέρασε όσες θρησκείες κάλυψαν κατά καιρούς με θολή σκόνη ανθρώπους, πόλεις και χωριά, τις διαπότισε και τις ανάγκασε να προσαρμοστούν, έστω και αν φανερά οι θρησκευτικοί ηγέτες δεν το παραδέχονται. Κρατούν βέβαια τα ηνία της πολιτικής εξουσίας, όμως ο σοφός λαός έχει μάθει να προσποιείται πως υπακούει. Και όταν είναι η ώρα να διαβάσει το φλιτζάνι με τον καφέ, ξέρει ότι η αλήθεια δεν έχει σχέση ούτε με το χότζα ούτε με τον παπά. Αλλού είναι κρυμμένη.

Ο Niyâzî-i Mısrî ταξίδεψε, διδάχτηκε και δίδαξε σε δεκάδες πολιτείες, από την Βαγδάτη ως τη Σμύρνη και από το Κάιρο ως την Προύσα. Αντιλήφθηκε την απατηλή φύση του εαυτού και παρότρυνε τους μαθητές του να ξεπεράσουν αυτή την ψευδαίσθηση, προκειμένου να προσεγγίσουν τη φύση της αλήθειας. Διακήρυττε με παρρησία:

Η αναζήτηση της αλήθειας οδηγεί στο θάνατο του εαυτού σου και σε μια νέα ζωή δια μέσου αυτής. Μπορείς να γνωρίσεις την αλήθεια, μόνο αν γνωρίσεις τον εαυτό σου.

--------------------------------------------------------------

Θοδωρής, 6 Αυγούστου 2015.

Λίγο πριν ξεκινήσω για το Νησί.

Έγραφα τότε:

Θραύσμα από τη συλλογή κειμένων με τον προσωρινό τίτλο «Ζωές μετά…».

Η συνέχεια στο "Ζωές μετά...", που πλέον εκδόθηκε.

Το θεατρικό φεστιβάλ της αρχαίας Ηφαιστίας

Το θεατρικό φεστιβάλ της αρχαίας Ηφαιστίας Λήμνου ξεκίνησε το 2010 με την παράσταση «Οιδίπους Τύραννος» του Σοφοκλή. Τα επόμενα χρόνια παίχτηκαν εκεί τα «Μικρά Διονύσια» του Κ.Χ. Μύρη, οι «Ιππής» του Αριστοφάνη, η «Μήδεια» του Ευριπίδη, η «Γυναίκα της Ζάκυθος» του Σολωμού, παράλληλα με μερικά ακόμα ελληνικά θεατρικά έργα («Γιοι και κόρες» του Γ. Καλαβριανού, «Φιλτάτη Φιλόξενος Λήμνος» σε σκηνοθεσία Ευριπίδη Λασκαρίδη, «Goλfω Director’s Cut» του Σπύρου Περεσιάδη σε σκηνοθεσία Σίμου Κακάλα) και ποιοτικές συναυλίες (Αλκίνοος Ιωαννίδης, Βασίλης Λέκκας). Φέτος, παίχτηκε εκεί με επιτυχία η αντιπολεμική όπερα “Women in war”, με την ευκαιρία της επετείου των εκατό ετών από την εκστρατεία της Καλλίπολης, αλλά δεν προγραμματίστηκε καμιά θεατρική παράσταση ματαιώνοντας στην πράξη τη λογική του μικρού φεστιβάλ που είχε καθιερωθεί, ειδικά τα δύο προηγούμενα χρόνια.

Δεν ξέρω τις αιτίες (προφανώς οικονομικές) αλλά είναι όντως κρίμα να διακοπεί η συνέχεια. Το θέατρο είναι διδασκαλία ήθους και αξιών. Δεν πρέπει να μπαίνει στη λογική του κέρδους, τουλάχιστον από τους δημόσιους φορείς. Ας σκεφτούμε ότι στην αρχαία εποχή οι κάτοικοι της Λήμνου είχαν δημιουργήσει αυτό το όμορφο πέτρινο θέατρο στην Ηφαιστία. Ούτε στα αρχαία χρόνια ήταν πλούσιος τόπος η Λήμνος. Αλλά οι κάτοικοί του νησιού αναγνώριζαν πως η θεατρική παιδεία ήταν απαραίτητη και την έθεσαν ως προτεραιότητα έναντι των όποιων οικονομικών δυσκολιών αντιμετώπιζαν.

Αλλά και οικονομικά να το δούμε. Μια θεατρική παράσταση στο αρχαίο θέατρο αναβαθμίζει το τουριστικό προφίλ του νησιού. Διότι ο πολιτισμός είναι η διαχρονική αξία της Ελλάδας. Από αυτόν είναι παγκόσμια αναγνωρίσιμη. Η διδασκαλία της αρχαίας τραγωδίας υπάρχει στα σχολικά βιβλία όλου του κόσμου. Η αρχαία ελληνική λέξη «θέατρον» πέρασε σε όλες τις γλώσσες. Σε όλον τον κόσμο, από την Ευρώπη ως τα νησιά Φίτζι, από την Αλάσκα ως τη Νότια Αφρική «θέατρο» σημαίνει ελληνικός πολιτισμός. Προς τεκμηρίωση παραθέτω πολύ πρόχειρα (η έρευνα σίγουρα θα διευρύνει το δείγμα) γλώσσες στις οποίες το θέατρο αποκαλείται ΘΕΑΤΡΟ.

λατινικά: theatrum

γαλλικά: theatre

αγγλικά, γερμανικά, ολλανδικά, λουξεμβουργιανά: Τheater

ιταλικά, ισπανικά, πορτογαλικά, φιλιπινέζικα, εσπεράντο: teatro

δανικά, εσθονικά, νορβηγικά, σουηδικά, αλβανικά: teater

ρουμανικά, μαλτέζικα: teatru

φινλανδικά: teatteri

πολωνικά: teatr 

ρωσικά, ουζμπέκικα, τατζικιστάνικα, μογγολικά: Тэа́тар 

ουκρανικά, ταταρικά: Теа́тр 

βουλγαρικά: Театърът 

τουρκικά: tiyatro

λετονικά: teatris

λιθουανικά: teatras

ουαλικά: theatr

μαλαισιανά: teatra

αζέρικα: teatr

μπαχάσα ινδονησίας: teater

Φίτζι: theatre

Θοδωρής Μπελίτσος, 29/7/2015.

Υ.Γ. Με την ευκαιρία σημειώνω πως η ορθή γραφή του ονόματος της αρχαίας πόλης είναι «Ηφαιστία», όπως μας παραδόθηκε από την αρχαιότητα και όχι «Ηφαιστεία», όπως συχνά σημειώνεται ακόμα και σε επίσημα έγγραφα.

Η από μηχανής Χάρλεϊ σωτηρία

Κυριακή πρωί. Όπως κάθε Κυριακή, ο Παναγιώτης ανόρεχτα σηκώθηκε. Το μούσι του είχε μεγαλώσει αρκετά. Σύντομα θα μπορούσε να χειροτονηθεί. Σηκώθηκαν και οι υπόλοιποι στην Ιερατική Σχολή. Μερικοί πιο ανόρεχτα από αυτόν αλλά χωρίς το δικό του σφίξιμο. Σήμερα ήταν η μέρα του. Θα εκφωνούσε από άμβωνος το παρθενικό του κήρυγμα:

«Περί αγγέλων αγιασμόν, ον αυτοίς το Πνεύμα το Άγιον συνεπέφερεν».

Το σφίξιμο όλο και μεγάλωνε. Ξαναγύρισε στο χωριό του, στο βουνό του. Καταφύγιο στις δύσκολες στιγμές. Θυμήθηκε τον Τζίκα το σκύλο του, το κοπάδι του. Έτρεχε πίσω από το μεγάλο κριάρι. Μ’ ένα σφύριγμα και μια πετριά τού άλλαζε τη ρότα. Μια τέτοια πετριά είχε αλλάξει και τη δική του ρότα. Του την έδωσε ο δάσκαλος. Μπούρου, μπούρου, τον έψησε. Έψησε και τον πατέρα του:

«Κρίμα να χαθεί το παιδί. Αν δεν μπορείς να το σπουδάσεις, στείλε το τουλάχιστον στην Ιερατική Σχολή οικότροφο. Έξοδα μηδέν».

Πάει ο Τζίκας, πάει και το βουνό. Βρέθηκε έξω από τα νερά του. Μαύρο ράσο, μαύρη ψυχή. Ένα παράξενο ζώο.

Αλλιώς τα νόμιζε. Στο βουνό του ο άγιοι μιλούσαν. Πήγαινε στα ξωκλήσια τους, τα καθάριζε, άναβε τα καντήλια. Καθόταν στο πεζούλι και κουβέντιαζε μαζί τους. Οι δικοί του άγιοι είχαν άλλα ονόματα. Τα περισσότερα δεν τα βρήκε στα κιτάπια της Σχολής. 
--------------------------------------------------------------

Θοδωρής, Ιούνιος 2015
Έγραφα τότε:

Θραύσμα από τη συλλογή κειμένων με τον προσωρινό τίτλο «Ζωές μετά…»,

που μπορεί και να εκδοθεί.

Η συνέχεια στο "Ζωές μετά...", που πλέον εκδόθηκε.